|

نادر ابراهیمی از دنیا رفت. خدایش بیامرزاد
زندگینامه
نادر ابراهیمی در ۱۴ فروردین سال ۱۳۱۵ در تهران بهدنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در این شهر گذراند و پس از گرفتن دیپلم ادبی از دبیرستان دارالفنون، به دانشکدهٔ حقوق وارد شد. اما این دانشکده را پس از دو سال رها کرد و سپس در رشتهٔ زبان و ادبیات انگلیسی به درجهٔ لیسانس رسید. او از ۱۳ سالگی به یک سازمان سیاسی پیوست که بارها دستگیری، بازجویی و زندان رفتن را برایش درپی داشت. ارایهٔ فهرست کاملی از شغلهای ابراهیمی، کار دشواری است. او خود در دو کتاب «ابن مشغله» و «ابوالمشاغل» ضمن شرح وقایع زندگی، به فعالیتهای گوناگون خود نیز پرداختهاست. ازجمله شغلهای او بودهاست: کمککارگری تعمیرگاه سیار در ترکمنصحرا، کارگری چاپخانه، حسابداری و تحویلداری بانک، صفحهبندی روزنامه و مجله و کارهای چاپ دیگر، میرزایی یک حجرهٔ فرش در بازار، مترجمی و ویراستاری، ایرانشناسی عملی و چاپ مقالههای ایرانشناختی، فیلمسازی مستند و سینمایی، مصور کردن کتابهای کودکان، مدیریت یک کتابفروشی، خطاطی، نقاشی و نقاشی روی روسری و لباس، تدریس در دانشگاهها و...
در تمام سالهای پرکار و بیکار یا وقتهایی که در زندان بهسر میبرد، نوشتن را ـ که از ۱۶ سالگی آغاز کرده بود ـ کنار نگذاشت. در سال ۱۳۴۲ نخستین کتاب خود را با عنوان ” خانهای برای شب” بهچاپ رسانید که داستان «دشنام» در آن با استقبالی چشمگیر مواجه شد. تا سال ۱۳۸۰ علاوه بر صدها مقالهٔ تحقیقی و نقد، بیش از صد کتاب از او چاپ و منتشر شدهاست که دربرگیرندهٔ داستان بلند (رمان) و کوتاه، کتاب کودک و نوجوان، نمایشنامه، فیلمنامه و پژوهش در زمینههای گوناگون است. ضمن آنکه چند اثرش به زبانهای مختلف دنیا برگردانده شدهاست.
نادر ابراهیمی چندین فیلم مستند و سینمایی و همچنین دو مجموعهٔ تلویزیونی را نوشته و کارگردانی کرده، و آهنگها و ترانههایی برای آنها ساختهاست. او همچنین توانستهاست نخستین مؤسسهٔ غیرانتفاعی ـ غیردولتی ایرانشناسی را تأسیس کند؛ که هزینه و زحمتهای فراوانی برای سفر، تهیهٔ فیلم و عکس و اسلاید از سراسر ایران و بایگانی کردن آنها صرف کرد؛ ولی چنانکه باید، شناخته و بهکار گرفته نشد و با فرارسیدن انقلاب و جنگ، متوقف شد.
او فعالیت حرفهای خود را در زمینهٔ ادبیات کودکان، با تأسیس ”مؤسسهٔ همگام با کودکان و نوجوانان” ـ با همکاری همسرش ـ در آن مؤسسه متمرکز کرد. این مؤسسه، بهمنظور مطالعه در زمینهٔ مسائل مربوط به کودکان و نوجوانان برپا شد و فعالیتش را در حیطهٔ نوشتن، چاپ و پخش کتاب، نقاشی، عکاسی، و پژوهش دربارهٔ خلقوخو، رفتار و زبان کودکان و نیز بررسی شیوههای یادگیری آنان دنبال کرد. ”همگام” عنوان ”ناشر برگزیدهٔ آسیا” و ”ناشر برگزیدهٔ نخست جهان” را از جشنوارههای آسیایی و جهانی تصویرگری کتاب کودک دریافت کرد.
ابراهیمی در زمینهٔ ادبیات کودکان، جایزهٔ نخست براتیلاوا، جایزهٔ نخست تعلیم و تربیت یونسکو، جایزهٔ کتاب برگزیدهٔ سال ایران و چندین جایزهٔ دیگر را هم دریافت کردهاست. او همچنین عنوان «نویسندهٔ برگزیدهٔ ادبیات داستانی ۲۰ سال بعد از انقلاب» را بهخاطر داستان بلند و هفتجلدی «آتش بدون دود» بهدست آوردهاست.
نادر ابراهیمی رشتههای مختلف ورزشی را تجربه کرده، یکی از قدیمترین گروههای کوهنوردی بهنام «اَبَرمرد» را بنیان نهاده و در توسعهٔ کوهنوردی و اخلاق کوهنوردی، تأثیرگذار بودهاست.
نادر ابراهیمی در حال حاضر که ۷۰ سال دارد، به علت بیماری در منزل استراحت میکند، بیماریاش آرام آرام در حال بهبود است.
آثار
ادبیات بزرگسال
۱ - خانهای برای شب ۲ - آرش در قلمرو تردید (یا: پاسخناپذیر) ۳ - مصابا و رویای گاجرات ۴ - بار دیگر شهری که دوست میداشتم ۵ - هزارپای سیاه و قصههای صحرا ۶ - افسانه باران ۷ - در سرزمین کوچک من - منتخب آثار ۸ - تضادهای درونی ۹ - انسان - جنایت - احتمال ۱۰ - مکانهای عمومی ۱۱ - رونوشت بدون اصل ۱۲ - درحد توانستن - شعرگونه ۱۳ - غزلداستانهای سال بد ۱۴ - ابن مشغله - زندگینامه، جلد اول ۱۵ - ابوالمشاغل - زندگینامه، جلد دوم ۱۶ - فردا شکل امروز نیست ۱۷ - براعت استهلال - از مجموعه «ساختار و مبانی ادبیات داستانی» ۱۸ - مقدمهای بر فارسینویسی برای کودکان ۱۹ - مقدمهای بر مصورسازی کتابهای کودکان ۲۰ - مقدمهای بر مراحل خلق و تولید ادبیات کودکان ۲۱ - مقدمهای بر آرایش و پیرایش کتابهای کودکان ۲۲ - دور ایران در شش ساعت - گزارش دومین نمایشگاه ایرانگردی در سال ۱۳۷۱ ۲۳ - چهل نامهٔ کوتاه به همسرم ۲۴ - آتشْ بدون دود - داستان بلند هفت جلدی ۲۵ - با سرودخوان جنگ، در خطهٔ نام و ننگ ۲۶ - یک صعود باورنکردنی ۲۷ - تکثیر تاسفانگیز پدربزرگ ۲۸ - مردی در تبعید ابدی - براساس زندگی ملاصدرا ۲۹ - حکایت آن اژدها ۳۰ - بر جادههای آبیِ سرخ - داستان بلند ۱۰ جلدی، براساس زندگی میرمَهنای دوغابی ۳۱ - صوفیانهها و عارفانهها - بخشی از «تاریخ تحلیلی پنجهزار سال ادبیات داستانی ایران» ۳۲ - یک عاشقانه آرام ۳۳ - سه دیدار با مردی که از فراسوی باور ما میآمد ۳۴ - طراحی حیوانات - طرحهای کوثر احمدی، با گفتاری تحلیلی در باب مفاهیم و تعاریف «طرح» در هنرها ۳۵ - الفبا - تحلیل فلسفی ۵۰ طرح از علیاکبر صادقیـ نقاش ۳۶ - پیشگفتار ”کوچههای کوتاه” - مجموعه قصههای کوتاه گروهی از شاگردان نادر ابراهیمی
ادبیات کودک و نوجوان
۱ - کلاغها- جایزه اول فستیوال کتابهای کودکان توکیو ژاپن، جایزه اول - سیب طلایی - براتیسلاوا، جایزه اول تعلیم و تربیت از یونسکو ۲ - سنجابها ۳ - دور از خانه - قصه برگزیدهٔ آسیا، از سوی «سازمان جهانی یونسکو» و کتاب برگزیده شورای کتاب کودک در سال ۱۳۴۷ ۴ - قصه گلهای قالی ۵ - پهلوان پهلوانان؛ پوریای ولی - کتاب برگزیده از سوی «آکادمی المپیک» همایش فردوسی و اخلاق پهلوانی ۱۳۸۴، جایزه بزرگ جشنوارهٔ کتاب کودک کنکور نوما، ژاپن ۱۹۷۸ ۶ - باران - آفتاب و قصه کاشی ۷ - بزی که گم شد ۸ - من راه خانهام را بلد نیستم ۹ - سفرهای دورودراز هامی و کامی در وطن ۱۰ - پدر چرا توی خانه ماندهاست - از مجموعه«قصههای انقلاب برای کودکان» ۱۱ - جای او خالی - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» ۱۲ - نیروی هوایی - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» ۱۳ - سحرگاهان همافرها اعدام میشوند - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» ۱۴ - برادرت را صدا کن - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» ۱۵ - برادر من مجاهد، برادر من فدایی - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» ۱۶ - جَنگ بزرگ از مدرسهٔ امیریان - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» ۱۷ - نامهٔ فاطمه، پاسخِنامهٔ فاطمه - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» ۱۸ - مامان! من چرا بزرگ نمیشوم - از مجموعه «قصههای ریحانه خانم» ۱۹ - روزی که فریادم را همسایهها شنیدند - از مجموعه «قصههای ریحانه خانم» ۲۰ - آدم وقتی حرف میزند چه شکلی میشود - از مجموعهی«قصههای ریحانه خانم» ۲۱ - درخت قصه ـ قُمریهای قصه - جایزه کتاب برگزیده ازسوی هیات داوران بزرگسال کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، جایزه کتاب برگزیده ازسوی هیات داوران خردسال، ترجمهشده به زبان روسی در ترکمنستان ۲۲ - عبدالرزاق پهلوان - کتاب برگزیده از سوی «آکادمی المپیک» همایش فردوسی و اخلاق پهلوانی ۱۳۸۴ ۲۳ - آنکه خیال بافت و آنکه عمل کرد ۲۴ - حکایت کاسهٔ آب خنک - از مجموعه «نوسازی حکایتهای خوب قدیم برای کودکان» ۲۵ - حکایت دو درخت خرما - از مجموعه«نوسازی حکایتهای خوب قدیم برای کودکان» ۲۶ - آن شب که تا سحر - از مجموعه «نوسازی حکایتهای خوب قدیم برای کودکان» ۲۷ - قلب کوچکم را به چه کسی هدیه بدهم؟ - دیپلم افتخار نخستین نمایشگاه بین المللی تصویرگران کتاب کودک ۱۳۷۲ ۲۸ - مثل پولاد باش پسرم؛ مثل پولاد - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» ۲۹ - داستان سنگ و فلز و آهن - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» ۳۰ - با من آشنا شو، با من دوست شو - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» ۳۱ - هستم اگر میروم؛ گر نروم نیستم - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» ۳۲ - راستی اگر نبودم - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» ۳۳ - کمیاب و قیمتی اما... - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» ۳۴ - مدرسهٔ بزرگتری هم وجود دارد - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» ۳۵ - گلآباد دیروز؛ گلآباد امروز - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» ۳۶ - گلآباد امروز؛ گلآباد فردا - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» ۳۷ - فرهنگ فراوردههای فلزی ایران - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» ۳۸ - هفت آموزگار مهربان - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» ۳۹ - ما مسلمانان این آب و خاکیم - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم»دریافت جایزه نخست آسیایی تصویرگران کتاب کودک ۱۳۷۰ ۴۰ - قصه سار و سیب ۴۱ - قصه موش خودنما و شتر باصفا ۴۲ - با من بخوان تا یاد بگیری ۴۳ - حالا دیگر میخواهم فکر کنم ۴۴ - قصه قالیچههای شیری ۴۵ - همه گربههای من ۱ و۲ ۴۶ - دیدار با آرزو
نمایشنامه
۱ - اجازه هست آقای برشت؟ ۲ - وسعت معنای انتظار (سه قصه نمایشی) ۳ - یک قصه معمولی و قدیمی در باب جنایت
فیلمنامه
۱ - آخرین عادل غرب ۲ - صدای صحرا
ترجمهها
۱ - مویه کن سرزمین محبوب - ترجمه با همکاری فریدون سالک ۲ - از پنجره نگاه کن - ترجمه با همکاری احمد منصوری ۳ - دوست؛ کسی است که آدم را دوست دارد - ترجمه با همکاری احمد منصوری ۴ - آدم آهنی - کتاب برگزیده سال ۱۳۵۱ از سوی شورای کتاب کودک، ترجمه با همکاری احمد منصوری
از:ویکیپدیا |